Een stroomstoring komt altijd ongelegen. Je wilt snel een kop thee of een pan water aan de kook brengen, maar er gebeurt niets. Werkt een kokend water kraan eigenlijk nog wel als de stroom uitvalt? Het korte antwoord is nee voor het kokende water, en ja voor het koude water. In dit artikel leggen we precies uit wat er tijdens stroomuitval nog werkt, waarom dat zo is, en wat je kunt doen om toch aan warm water te komen.
Werkt een kokend water kraan zonder stroom?
Nee, de kokendwaterfunctie van een kokend water kraan werkt niet zonder stroom. De kern van zo'n systeem is een elektrische boiler (een klein reservoir onder je aanrecht) die water continu op een temperatuur rond de 98 tot 100 graden houdt. Dat verwarmen kost elektriciteit, net als bij een waterkoker. Valt de stroom weg, dan stopt het verwarmingselement onmiddellijk en kan het apparaat geen nieuw kokend water meer maken.
Wil je meer weten over hoe dat reservoir precies werkt, lees dan ons artikel over de boiler van een kokend water kraan. Daarin lees je onder andere hoe groot zo'n reservoir is en hoeveel kopjes je eruit kunt tappen.
Belangrijk om te weten: het water dat op het moment van de storing al heet in het reservoir zit, blijft niet eindeloos warm. Het reservoir is goed geisoleerd en houdt de warmte een tijd vast, maar zonder stroom koelt het langzaam af. In de eerste minuten na de storing kun je dus vaak nog wel een kop heet water tappen, maar reken er niet op dat dit uren goed blijft. Hoe lang precies hangt af van de isolatie en de grootte van het reservoir, maar na een paar uur is het water meestal lauw tot koud.
Komt er nog koud water uit bij stroomuitval?
Ja, het koude kraanwater blijft gewoon werken tijdens een stroomstoring. Dat komt omdat koud water puur op waterdruk uit het waternet loopt. Die druk wordt geleverd door het drinkwaterbedrijf en heeft niets met jouw elektriciteit te maken. Zolang er water door de leidingen stroomt, komt er koud water uit je kraan.
Heb je een gecombineerde kraan, dus een kokend water kraan die ook dienstdoet als gewone mengkraan voor koud en warm water? Dan blijft die mengfunctie ook werken op waterdruk. Het koude water komt rechtstreeks van het waternet. Het gewone warme water komt van je centrale warmwatervoorziening (bijvoorbeeld een cv-ketel of geiser). Of dat warme water blijft werken, hangt af van het type ketel: een ketel die zelf stroom nodig heeft voor de pomp en ontsteking, valt ook uit. Een puur op gas werkende voorziening kan soms nog warm water leveren, maar veel moderne cv-ketels hebben elektriciteit nodig en stoppen dus ook.
Heb je een geavanceerd systeem zoals een 4-in-1 kraan met osmosefilter? Dan is het wat genuanceerder. Het osmosefilter zelf werkt in principe op waterdruk: het water wordt door het membraan geperst door de druk van het waternet. Maar veel osmosesystemen hebben een elektrische boostpomp of elektronische sturing om de druk te verhogen en de filtering efficient te laten verlopen. Die pomp en elektronica vallen bij stroomuitval weg, waardoor het gefilterde water mogelijk niet of veel langzamer doorloopt. Het bruisende water (met CO2) en het kokende water werken sowieso niet meer.
Is een kokend water kraan veilig tijdens een stroomstoring?
Ja, een kokend water kraan is veilig tijdens en na een stroomstoring. Je hoeft niet bang te zijn dat er iets gevaarlijks gebeurt als de stroom plotseling uitvalt. De boiler heeft een ingebouwde veiligheidsklep en de elektronica is zo ontworpen dat het verwarmingselement direct uitschakelt zodra er geen stroom is. Er kan dus geen oververhitting of drukopbouw ontstaan door het wegvallen van de stroom.
Wel een praktische tip: tap geen heet water vlak na de storing zonder op te letten, want het water dat nog in het reservoir zit kan nog steeds heet zijn. Gebruik de kinderslot- of veiligheidsknop zoals je dat normaal ook doet. Verder hoef je tijdens de storing niets bijzonders te doen aan het apparaat.
Wat doe je na een stroomstoring met de kraan?
Als de stroom terugkeert, schakelt de boiler zichzelf meestal automatisch weer in en begint het water op te warmen. Dat opwarmen kost tijd: afhankelijk van het model en hoe ver het water is afgekoeld, duurt het ongeveer 15 tot 30 minuten voordat je weer echt kokend water (100 graden) kunt tappen. Heb dus even geduld na een langere storing.
Controleer na het terugkeren van de stroom of het lampje of het display weer normaal brandt. Sommige apparaten geven een melding of moeten kort gereset worden via de standby-knop. Staat alles weer normaal, dan kun je het apparaat gewoon blijven gebruiken. Regelmatig onderhoud zoals ontkalken blijft belangrijk, maar een stroomstoring op zich vraagt geen extra onderhoud.
Alternatieven om water te koken tijdens de storing
Tijdens de storing zelf moet je het zonder elektrische apparaten doen. Houd er rekening mee dat ook je waterkoker en magnetron niet werken, want die hebben net als de kokend water kraan stroom nodig. Wil je toch heet water, dan zijn dit de opties:
- Een gasfornuis met handmatige ontsteking (of aansteken met een lucifer) werkt prima, omdat gas niet afhankelijk is van stroom. Let op: een fornuis met elektrische ontsteking werkt vaak niet.
- Een campingbrander of gasbrander op een gasfles is een betrouwbare noodoplossing om een pan water te koken.
- Een thermoskan met heet water, gevuld voordat de storing begon, houdt water uren warm. Handig als je weet dat er onderhoud aan het net gepland staat.
Vul je pan met koud kraanwater (dat blijft immers gewoon stromen) en verwarm het op het gasfornuis of de campingbrander.
Conclusie: kokend water kraan en stroomstoring
Samengevat: bij een stroomstoring werkt de kokendwaterfunctie van je kokend water kraan niet, want de elektrische boiler kan zonder stroom geen water op 100 graden houden. Het reservoir blijft nog even warm maar koelt langzaam af. Koud kraanwater blijft altijd beschikbaar omdat dat op waterdruk loopt, en bij een gecombineerde kraan blijft de koude mengfunctie ook werken. Heb je een osmosesysteem met boostpomp, dan kan ook het gefilterde water uitvallen.
Praktisch betekent dit: gebruik tijdens de storing een gasfornuis of campingbrander om water te koken, en vul eventueel vooraf een thermoskan. Na het terugkeren van de stroom warmt de boiler vanzelf weer op, reken op 15 tot 30 minuten voordat je weer kokend water hebt. Een kokend water kraan is volledig veilig tijdens stroomuitval, dus je hoeft je geen zorgen te maken. Zo weet je precies wat je kunt verwachten en sta je nooit met lege handen.