Home › Stoffen in drinkwater› PFAS
PFAS in drinkwater -- PFOA, PFOS en de nieuwe EU-norm
Kort antwoord
PFAS zijn meer dan 4.700 synthetische chemicalien die nauwelijks afbreken in het milieu of het menselijk lichaam -- vandaar de naam 'eeuwige chemicalien'. De EU-norm voor de som van de vier meest zorgelijke PFAS wordt in 2026 vastgesteld op maximaal 0,1 ug/L. Omgekeerde osmose verwijdert 90% of meer van PFAS-verbindingen.
Wat zijn PFAS?
PFAS staat voor poly- en perfluoralkylstoffen: een grote groep van meer dan 4.700 synthetische chemicalien met een fluorkoolstofketen als basis. De koolstof-fluorbinding is een van de sterkste in de organische chemie, wat maakt dat PFAS vrijwel niet afbreken in de natuur, de bodem, het water of het menselijk lichaam.
Bekende PFAS zijn PFOA (perfluoroctaanzuur), gebruikt in de productie van Teflon, en PFOS (perfluoroctaansulfonzuur), vroeger gebruikt in blusschuim en textielbehandeling. Beide zijn inmiddels verboden in de EU, maar ze persisteren in het milieu.
Bioaccumulatie
PFAS hopen op in het menselijk lichaam, met name in bloed en lever. De halfwaardetijd van PFOS in menselijk bloed is gemiddeld 5 jaar. Langdurige blootstelling is in verband gebracht met schildklierproblemen, verhoogd cholesterol en een verminderde immuunrespons.
De nieuwe EU-norm voor 2026
De herziene Europese Drinkwaterrichtlijn stelt vanaf 2026 een nieuwe parameterwaarde in voor PFAS in drinkwater. Voor de som van de vier meest relevante PFAS (PFOA, PFOS, PFNA en PFHxS) geldt een maximumconcentratie van 0,1 microgram per liter. Voor de som van alle meetbare PFAS geldt 0,5 ug/L.
Nederlandse drinkwaterbedrijven moeten hun zuiveringsprocessen aanpassen om aan deze normen te voldoen. Actief kool op grote schaal en hoogdrukfiltratie zijn de meest toegepaste technieken bij waterzuiveringsinstallaties.
Nederlandse hotspots
In Nederland zijn verhoogde PFAS-concentraties aangetroffen in de buurt van:
- Militaire vliegbases (Eindhoven, Volkel, Soesterberg) waar blusschuim met PFOS is gebruikt
- Landbouwgebieden waar PFAS-houdende meststoffen of pesticiden zijn gebruikt
- Industrieterreinen met historisch gebruik van PFAS in productieprocessen
- Brandweerkazernes en oefenterreinen
Bewoners in deze gebieden kunnen hun drinkwaterbedrijf raadplegen voor actuele PFAS-metingen. Meer informatie op onze pagina: PFAS in leidingwater.
Osmose verwijdert 90%+ van PFAS
Omgekeerde osmose (RO) is momenteel de enige consumentenoplossing die PFAS effectief verwijdert. Het semi-permeabele membraan houdt moleculen op basis van grootte en lading tegen. PFAS-moleculen, ondanks hun relatief kleine formaat, worden door goed gecertificeerde RO-systemen voor 90-99% tegengehouden.
Actief koolfilters hebben een beperkte effectiviteit tegen PFAS: kortketenige PFAS (zoals PFBA en PFHxA) worden slecht geadsorbeerd. RO-systemen gecertificeerd voor NSF/ANSI 58 en getest op PFAS bieden de meeste zekerheid.
Welk filter filtert dit?
Gerelateerde onderwerpen
PFAS waterfilter gids
Complete gids voor PFAS-filtratie: welke technologie, kosten en certificering.
PFAS-hotspots Nederland
Kaart van risicogebieden in Nederland en wat dit betekent voor uw drinkwater.
PFAS drinkwaternormen
EU-norm 0,1 ug/L voor de som van 20 PFAS-stoffen: achtergrond en handhaving.
Omgekeerde osmose
Hoe RO-membranen werken en waarom ze de meest effectieve PFAS-barriere zijn.
Welk waterfilter past bij jouw situatie?
Watertype, verbruik en wensen bepalen welk systeem het meest geschikt is. Onze vergelijking helpt je kiezen.
Bekijk filtersoorten vergelijking