Zelf waterijs maken is goedkoop, leuk om met kinderen te doen en je bepaalt zelf hoeveel suiker erin gaat. Maar wie waterijs maakt met gewoon kraanwater, ziet de ijsjes vaak troebel en wit worden, en soms smaken ze flauw. In dit artikel lees je waarom dat gebeurt en hoe je met de juiste waterkeuze heldere, frisse waterijsjes maakt.
Waarom wordt waterijs troebel?
De witte, melkachtige waas in waterijs en ijsblokjes komt door twee dingen: opgeloste lucht en opgeloste mineralen. Kraanwater bevat namelijk zuurstof en andere gassen, plus kalk (calcium en magnesium). Tijdens het bevriezen vriest het zuivere water het eerst, terwijl lucht en mineralen naar het midden worden geduwd. Daar vormen ze kleine luchtbelletjes en kristallen die het licht verstrooien, waardoor het ijs er wit uitziet.
Hard water versterkt dit effect, omdat er meer mineralen zijn om vast te zetten. Wil je weten hoe hard jouw water is, kijk dan op de pagina over waterhardheid per gemeente.
Helder waterijs: de twee belangrijkste factoren
1. Minder lucht en mineralen in het water Hoe zuiverder het water, hoe helderder het ijs. Met gefilterd of osmosewater verminder je de mineralen die troebeling veroorzaken. Hetzelfde principe geldt voor heldere ijsblokjes.
2. Langzaam en gericht invriezen Snel invriezen sluit lucht en mineralen op in het hele ijsje. Langzamer invriezen (de zogenoemde directionele vriestruc) duwt onzuiverheden naar een kant, waardoor de rest helder blijft. Voor waterijsjes in vormpjes is dat lastiger te sturen, maar een iets hogere vriezertemperatuur en het vooraf even laten staan van het water helpt al.
Welk water kies je voor waterijs?
Zacht kraanwater Hiermee maak je redelijk helder waterijs. Heb je vooral last van een chloorsmaak, dan helpt een eenvoudige filterkan.
Hard kraanwater Hier worden de ijsjes sneller troebel en kan de smaak vlak zijn. Gefilterd water met minder mineralen geeft een duidelijk beter resultaat.
Osmosewater Water uit een omgekeerde osmose systeem is vrijwel vrij van kalk en chloor. Waterijs van osmosewater wordt helderder en de toegevoegde smaken (vruchtensap, siroop, limonade) komen zuiverder naar voren. Dit is de beste keuze voor wie echt heldere, frisse ijsjes wil.
Tips voor lekkere, heldere waterijsjes
- Gebruik gekoeld, gefilterd water. Koud water bevat iets minder opgeloste lucht en de chloorsmaak valt minder op.
- Voeg echte smaak toe. Vers vruchtensap, een scheutje limonade of pureefruit smaakt beter dan kunstmatige smaakjes en maskeert eventuele waterafwijkingen.
- Niet te zoet maken. Te veel suiker laat waterijs minder hard bevriezen en zachter aanvoelen. Een matige dosering houdt de ijsjes stevig.
- Laat het water even staan. Een open kan water dat een uur op het aanrecht staat, verliest een deel van zijn chloor vanzelf.
- Vul de vormpjes niet te vol. Water zet uit bij bevriezen; laat een klein randje vrij.
- Roer pureefruit of sap goed door. Vaste deeltjes zakken naar de bodem; gelijkmatig verdelen voorkomt dat de onderkant te zoet en de bovenkant te waterig wordt.
Loont gefilterd water voor waterijs?
Voor alleen waterijs is een dure filterinstallatie niet nodig: een filterkan tegen chloor is meestal genoeg, zeker bij zacht water. Het wordt interessanter als je toch al gefilterd water wilt voor koffie, thee, ijsblokjes en dagelijks drinken. Dan heb je altijd zuiver water bij de hand. Wie laag-mineraal water rechtstreeks uit de kraan wil, kan kijken naar de mogelijkheden om omgekeerde osmose te kopen.
Het mooie is: zelf waterijs maken is sowieso veel goedkoper en duurzamer dan kant-en-klare ijsjes uit de winkel, en je weet precies wat erin zit. Met de juiste waterkeuze worden ze bovendien mooier en lekkerder.
FAQ over waterijs maken met kraanwater
Is kraanwater veilig voor zelfgemaakt waterijs? Ja. Nederlands kraanwater voldoet aan strenge normen en is veilig om in te vriezen en te eten. De waterkeuze gaat hier puur om helderheid en smaak.
Waarom is mijn waterijs wit en troebel? Door opgeloste lucht en mineralen die tijdens het bevriezen worden ingesloten. Zuiverder water (gefilterd of osmose) en langzamer invriezen maken het helderder.
Helpt osmosewater echt voor helder waterijs? Ja. Osmosewater bevat vrijwel geen mineralen, waardoor er veel minder troebeling ontstaat en de smaken zuiverder doorkomen.
Smaakt waterijs van kraanwater anders dan van flessenwater? Bij hard of gechloreerd kraanwater kan het iets flauwer of chemischer smaken. Gefilterd kraanwater geeft een vergelijkbaar of beter resultaat dan flessenwater, tegen lagere kosten.
Lees ook: Heldere ijsblokjes maken en IJsthee maken met kraanwater