Leidingwater in Nederland is veilig, maar de samenstelling varieert sterk per regio. Wat in Amsterdam uit de kraan komt, heeft een heel andere mineralenbalans dan water in Maastricht of Middelburg. Dit maakt een verschil voor de smaak van uw drinkwater en koffie, voor de levensduur van uw koffiemachine, en voor de afweging of een waterfilter voor uw situatie zinvol is.
In dit artikel vindt u de meest actuele analyse van alle tien grote Nederlandse waterbedrijven voor 2026, inclusief de sleutelparameters calcium, magnesium, natrium, chloride, sulfaat en nitraat per regio. We sluiten af met een praktische handleiding om uw eigen watergegevens op te zoeken.
Waarom verschilt leidingwater zo sterk per regio?
De samenstelling van leidingwater hangt nauw samen met de waterbron die het regionale waterbedrijf gebruikt:
Grondwater (Brabant, Limburg, Gelderland, Overijssel, Drenthe): Regenwater dat door de bodem sijpelt neemt mineralen op — calcium, magnesium, bicarbonaat en soms nitraat uit landbouwgebieden. Grondwater is doorgaans microbiologisch schoon maar mineraalrijk en vaak hard.
Duinwater (Noord- en Zuid-Holland): Rivierwater wordt in de duinen geïnfiltreerd en via de bodem gefilterd. Het resultaat is zacht, relatief puur water met lage TDS. Waternet Amsterdam en PWN Noord-Holland maken gebruik van dit systeem.
Rivierwater (Rijn, Maas): Oppervlaktewater dat uitgebreid wordt gezuiverd via ozonisatie, membraanfiltratie en actief koolfiltratie. Evides gebruikt Maaswater; de samenstelling varieert met het seizoen en de upstream-kwaliteit.
Complete vergelijkingstabel: alle 10 waterbedrijven 2026
De onderstaande waarden zijn gebaseerd op gepubliceerde jaarrapportages en kwaliteitsdocumenten van de waterbedrijven voor 2025–2026. Waarden zijn gemiddelden over het leveringsgebied; binnen een leveringsgebied kunnen lokale variaties voorkomen.
| Waterbedrijf | Regio | Ca (mg/L) | Mg (mg/L) | Na (mg/L) | Cl (mg/L) | SO₄ (mg/L) | NO₃ (mg/L) | pH | TDS (mg/L) | °dH | |---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---| | Waternet | Amsterdam, Amstelveen | 35 | 5 | 20 | 30 | 25 | 4 | 8,1 | 175 | 6,5 | | PWN | Noord-Holland (excl. Amsterdam) | 42 | 6 | 25 | 38 | 30 | 3 | 7,9 | 195 | 7,5 | | Dunea | Den Haag, Leiden, Delft | 65 | 8 | 35 | 55 | 45 | 8 | 7,8 | 280 | 11,0 | | Evides | Rotterdam, Zeeland, W-Brabant | 80 | 10 | 45 | 70 | 60 | 10 | 7,7 | 340 | 13,5 | | Vitens (west) | Utrecht, Flevoland | 70 | 10 | 18 | 35 | 50 | 10 | 7,6 | 295 | 11,5 | | Vitens (oost) | Overijssel, Friesland, Gelderland | 80 | 14 | 22 | 40 | 55 | 14 | 7,6 | 330 | 13,0 | | Brabant Water | Noord-Brabant | 95 | 15 | 18 | 38 | 65 | 20 | 7,5 | 390 | 16,0 | | WML | Limburg | 100 | 18 | 22 | 42 | 70 | 22 | 7,5 | 420 | 17,0 | | WMD/WaterMij | Drenthe, Groningen | 45 | 8 | 15 | 28 | 35 | 5 | 7,8 | 200 | 8,0 | | Oasen | Midden-Holland, Gorinchem | 72 | 11 | 30 | 48 | 52 | 9 | 7,7 | 305 | 12,0 |
Noot: TDS (Total Dissolved Solids) is een berekend of gemeten totaal van alle opgeloste stoffen. Hardheid in graden Duits (°dH) is berekend op basis van calcium en magnesium. Raadpleeg uw waterbedrijf altijd voor de meest actuele waarden voor uw specifieke postcode.
Analyse per waterbedrijf
Waternet — Amsterdam en omstreken
Waternet levert het zachtste en mineraalarme leidingwater van Nederland. Het lage calciumgehalte (35 mg/L) en de geringe hardheid (6,5 °dH) betekenen nauwelijks kalkaanslag. Amsterdammers hoeven zelden een waterontharder of anti-kalkfilter. Wel is de pH iets hoger (8,1), wat de lichte, vlakke smaak van Amsterdams kraanwater verklaart.
Aandachtspunten: Waternet gebruikt duininfiltrate van Rijnwater, wat residuen van medicijnresten en PFAS kan bevatten in sporen. De concentraties vallen ruim binnen de normen, maar voor wie zekerheid wil is een omgekeerde osmose filter de meest volledige oplossing.
PWN — Noord-Holland
Vergelijkbaar met Waternet maar iets harder. PWN gebruikt ook duininfiltrate. Geschikt als drinkwater zonder aanvullende filtratie; een filterkan of koolstoffilter verbetert de smaak voor koffieliefhebbers.
Dunea — Den Haag, Leiden en omstreken
Dunea levert matig hard water (11 °dH) via duininfiltrate van Rijnwater. Het natrium (35 mg/L) en sulfaat (45 mg/L) zijn hoger dan in de Randstad-noordflank. Bewoners in Den Haag herkennen de licht minerale smaak van het kraanwater.
Voor espresso en specialty coffee is dit water aan de bovengrens van wat ideaal is. Een osmosefilter met remineralisatie geeft betere controle over de mineralenbalans.
Evides — Rotterdam, Zeeland en West-Brabant
Evides zuivert Maaswater en levert relatief hard water (13,5 °dH). Het natriumgehalte (45 mg/L) is merkbaar hoger dan in Noord-Holland. Kalkaanslag in apparaten is een reëel aandachtspunt voor bewoners van Rotterdam en Zeeland.
In Zeeland kan het natriumgehalte lokaal oplopen richting 80–100 mg/L door zoutwaterinvloed op grondwaterbronnen. Raadpleeg uw specifieke adres via de Evides-website.
Vitens — Utrecht, Overijssel, Friesland, Gelderland
Vitens is het grootste waterbedrijf van Nederland en levert over een groot en gevarieerd gebied. Er zijn duidelijke regionale verschillen:
- West (Utrecht, Flevoland): 11,5 °dH — gemiddeld hard, vergelijkbaar met Den Haag
- Oost (Overijssel, Gelderland): 13 °dH en hoger nitraat (tot 14 mg/L in agrarische zones)
In Gelderse en Overijsselse regio's met intensieve veeteelt kan het nitraatgehalte oplopen naar 15–25 mg/L op de productielocaties die grondwater uit agrarische gebieden gebruiken. Voor gezinnen met baby's is een osmosefilter sterk aanbevolen.
Brabant Water — Noord-Brabant
Noord-Brabant heeft het meest problematische leidingwater van Nederland vanuit filterperspectief: hard (16 °dH), nitraatrijk (gemiddeld 20 mg/L, lokaal hoger) en met een hogere TDS. Koffiemachines en waterkokers ondervinden significant meer kalkaanslag dan in Amsterdam of Groningen.
Het hogere nitraatgehalte is een directe consequentie van de intensieve veehouderij in de regio. Hoewel de waarden nog ruim onder de wettelijke norm van 50 mg/L liggen, adviseert de GGD in sommige Brabantse gemeenten voorzorg voor zwangere vrouwen en baby's.
Een omgekeerde osmose filter is in Brabant een van de meest zinvolle investeringen: het verwijdert zowel de kalk (90–98%) als nitraat (85–95%) in één systeem.
WML — Limburg
WML levert het hardste leidingwater van Nederland (17 °dH) en de hoogste TDS (420 mg/L). Dit water komt vrijwel volledig uit kalkrijke grondwaterlagen in het Limburgse heuvelland. Kalkaanslag is in Limburg een dagelijks probleem: waterkokers krijgen een witte laag na slechts enkele weken gebruik, en koffiemachines klagen over snelle ontkalkcycli.
Ook het nitraat (22 mg/L gemiddeld) is het hoogste van alle waterbedrijven in de tabel, gekoppeld aan agrarisch grondgebruik in de regio.
WML-klanten profiteren het meest van een osmosefilter: de TDS daalt van 420 naar <30 mg/L, de kalk verdwijnt, en een remineralisatiepatroon kan het water daarna optimaal instelbaar maken.
WMD/WaterMaatschappij Drenthe — Drenthe en Groningen
WMD levert relatief zacht water (8 °dH) met een lage TDS. Noord-Nederland heeft geologisch gezien weinig kalkrijke bodemlagen. Kalkaanslag is beperkt; een eenvoudige koolstoffilter volstaat voor smaakverbetering.
Aandachtspunt: Sommige Groningse en Drentse locaties gebruiken grondwater dat ijzer en mangaan kan bevatten (bruinverkleuring, metaalachtige smaak). Controleer dit via uw waterbedrijf.
Oasen — Midden-Holland en Gorinchem
Oasen levert aan een beperkt maar dicht bevolkt gebied in de Alblasserwaard en omgeving. Het water (12 °dH, TDS 305 mg/L) is matig hard met een sulfaatgehalte van 52 mg/L dat een licht bittere nasmaak kan geven aan koffie en thee.
Sleutelparameters uitgelegd
Calcium (Ca²⁺)
Calcium is het primaire hardheidsion. Het veroorzaakt kalkafzetting in apparaten en leidingen. Voor gezondheid is calcium juist positief: een volwassene haalt via hard water 10–20% van de dagelijkse calciumbehoefte.
Norm: Geen wettelijk maximum. WHO-aanbeveling: <200 mg/L voor smaak. Optimaal voor drinkwater: 40–80 mg/L.
Magnesium (Mg²⁺)
Magnesium draagt bij aan hardheid maar in kleinere mate dan calcium. Het is essentieel voor hart- en spierfunctie. In het lichaam is magnesium via drinkwater slechts een aanvulling op voeding.
Norm: Geen wettelijk maximum. Waarden boven 50 mg/L kunnen een laxerend effect hebben bij gevoelige personen.
Natrium (Na⁺)
Hoge natriumwaarden zijn relevant voor mensen met hypertensie of hartproblemen die natriumarm eten. In kustgebieden en polders kan natrium via zoutwaterinfiltratie verhoogd zijn.
Drinkwaternorm Nederland: Maximaal 150 mg/L. Voor zuigelingenvoeding: liefst <20 mg/L.
Nitraat (NO₃⁻)
Nitraat is de parameter met de meest directe gezondheidsrelevantie in bepaalde regio's. Het komt uit kunstmest en dierlijke mest die uitspoelt naar het grondwater.
Wettelijke norm: Maximaal 50 mg/L. Voor zuigelingen (methemoglobinemie-risico): <10 mg/L aanbevolen door WHO.
Meer informatie over nitraat vindt u in het artikel nitraat in drinkwater.
Sulfaat (SO₄²⁻)
Sulfaat in hogere concentraties geeft een bittere, licht zurige smaak aan water. Het beïnvloedt de smaak van koffie en thee merkbaar.
Drinkwaternorm: Maximaal 250 mg/L. Boven 100 mg/L is de smaak voor veel mensen merkbaar.
Hoe u uw eigen watersamenstelling opzoekt
U hoeft niet te vertrouwen op de bovenstaande gemiddelden — alle Nederlandse waterbedrijven publiceren gedetailleerde waterrapporten per postcode of productielocatie.
Directe links per waterbedrijf (2026)
- Waternet: waternet.nl → "Kwaliteit drinkwater" → postcode invullen
- PWN: pwn.nl → "Drinkwater" → "Waterkwaliteit"
- Dunea: dunea.nl → "Drinkwater" → "Waterkwaliteit controleren"
- Evides: evides.nl → "Drinkwaterkwaliteit" → adres/postcode
- Vitens: vitens.nl → "Over ons water" → "Waterkwaliteit jouw regio"
- Brabant Water: brabantwater.nl → "Over ons water" → "Waterkwaliteitsrapport"
- WML: wml.nl → "Drinkwater" → "Waterkwaliteit"
- WMD: wmdrenten.nl → "Drinkwater" → "Waterkwaliteit"
- Oasen: oasen.nl → "Water" → "Waterkwaliteit"
Wat u zelf kunt meten
Een TDS-meter (€10–25) geeft u direct de totale mineralenbelasting van uw kraanwater. Houd de sensor 10 seconden in stromend koud water voor een betrouwbare meting. De waarde in ppm (mg/L) geeft een snelle indicatie:
- <200 ppm: zacht, mineraalarm water (Amsterdam, Groningen)
- 200–350 ppm: gemiddeld hard (Den Haag, Utrecht)
- 350–500 ppm: hard water (Rotterdam, Brabant, Limburg)
-
500 ppm: extreem hard — zeldzaam in Nederland
Meer over TDS-meters: TDS-meter kopen.
Wat verwijdert een osmosefilter?
Een omgekeerde osmose filter verwijdert vrijwel alle opgeloste stoffen:
| Parameter | Verwijdering door RO | |---|---| | Calcium (kalk) | 90–98% | | Magnesium | 90–98% | | Natrium | 90–95% | | Nitraat | 85–95% | | Sulfaat | 95–99% | | Chloride | 90–96% | | PFAS | 90–99% | | Pesticiden | 95–99% | | Medicijnresten | 90–99% |
Na filtratie heeft osmosewater een TDS van 5–30 mg/L. Voor drinkwater en koffie kunt u een remineralisatiepatroon toevoegen voor een optimale mineralenbalans van 75–150 mg/L.
Bekijk het beschikbare aanbod op osmose filter kopen en kies een systeem afgestemd op de hardheid van uw regio.
Veelgestelde vragen
Is leidingwater in Limburg schadelijk door de hoge TDS? Nee, de waarden vallen ruim binnen de wettelijke normen. Maar de hoge TDS (420 mg/L) en hardheid (17 °dH) betekenen wel significant meer kalkaanslag, kortere levensduur van apparaten en een minder aangename drinkwatersmaak. Een osmosefilter is in Limburg de meest effectieve verbetering.
Hoe vaak verandert de samenstelling van leidingwater? De seizoensgebonden variatie is beperkt maar reëel, met name voor rivierwater (Evides). Droge zomers kunnen de concentraties verhogen; natte winters verlagen ze. Waterbedrijven publiceren jaarrapportages; de jaargemiddelden zijn stabiel.
Kan ik zelf mineralen toevoegen aan osmosewater? Ja, via een remineralisatiepatroon of door magnesium- en calciumzouten toe te voegen. Dit is standaardpraktijk voor barista's en thuisbrouwers. Zie ook osmose remineralisatie voor details.
Lees ook: Hardwatergebied Nederland: kaart en oplossingen en TDS in water uitleg