Home › Stoffen in drinkwater› Kalk en mineralen
Kalk en mineralen in drinkwater -- calcium, magnesium en bicarbonaat
Kort antwoord
Kalk (calciumcarbonaat) in drinkwater is niet schadelijk voor de gezondheid maar veroorzaakt aanslag op kranen, apparaten en in waterkokers. Calcium en magnesium zijn juist nuttige mineralen. Osmose verwijdert 95% van mineralen inclusief kalk -- daarna is remineralisatie aanbevolen om de smaak en mineraalbalans te herstellen.
Wat is kalk in drinkwater?
De term "kalk" in de context van drinkwater verwijst naar calciumcarbonaat (CaCO3) dat neerslaat wanneer hard water wordt verwarmd of verdampt. Het is niet hetzelfde als de calciumionen (Ca2+) die opgelost in water aanwezig zijn. Opgelost calcium is nuttig; neergeslagen calciumcarbonaat is het witte aanslag dat je ziet op kranen, in waterkokers en in koffiezetapparaten.
De hardheid van water wordt uitgedrukt in graden dH (duitse hardheidsgraden) of mmol/L. In Nederland varieert de hardheid van zacht (4-6 dH in Zeeland) tot zeer hard (18-22 dH in Limburg). Er is geen EU-maximumnorm voor waterhardheid -- het is een kwaliteitsinformatieve parameter.
Calcium: essentiele mineraal, gemiddeld 80 mg/L
Calcium is een essentiele mineraal voor botten, tanden, spierwerking en bloedstolling. In Nederlands drinkwater zit gemiddeld circa 80 milligram calcium per liter, met regionale variaties van 20 mg/L (zacht water) tot meer dan 150 mg/L (zeer hard water).
Er is geen EU-maximumnorm voor calcium in drinkwater. De WHO geeft richtlijnen maar geen bindende normen. Drinkwater levert een bijdrage aan de dagelijkse calciuminname, maar is niet de primaire bron -- zuivel, groenten en noten leveren veel meer.
Magnesium: hart en spieren
Magnesium speelt een rol bij meer dan 300 enzymatische reacties in het lichaam, waaronder spier- en zenuwfunctie en energiemetabolisme. In Nederlands drinkwater zit gemiddeld 8-15 mg/L magnesium, afhankelijk van de waterbron.
Sommige epidemiologische studies suggereren een verband tussen zachter (magnesiumarm) water en een hoger risico op hart- en vaatziekten, maar het bewijs is niet eenduidig genoeg voor normatieve aanbevelingen.
Bicarbonaat: buffercapaciteit van water
Bicarbonaat (HCO3-) bepaalt de buffercapaciteit van water: het vermogen om pH-schommelingen te weerstaan. Hard water heeft een hoog bicarbonaatgehalte en is daardoor stabieler in pH. Bicarbonaat draagt bij aan de licht kalkachtige smaak die sommige mensen als aangenaam ervaren.
Voor de afwasmachine is bicarbonaat relevant: water met een lage buffercapaciteit kan agressiever zijn voor glaswerk. Hard water met veel bicarbonaat laat juist een witte waas achter.
Osmose verwijdert 95% -- remineralisatie nodig
Omgekeerde osmose verwijdert vrijwel alle opgeloste mineralen, inclusief calcium, magnesium en bicarbonaat (95% of meer). Het resultaat is zeer zacht, bijna gedistilleerd water met een lage pH (licht zuur door het ontbreken van buffercapaciteit).
Dit water heeft voordelen (geen kalkaanslag, betere smaak voor koffie en thee) maar ook nadelen: het mist de nuttige mineralen van gewoon leidingwater. Kwalitatieve osmosesystemen zijn dan ook voorzien van een remineralisatiecartridge die calcium en magnesium terugvoegt en de pH stabiliseert.
Meer informatie over regionale waterhardheid: waterhardheid per gemeente.
Welk filter filtert dit?
Gerelateerde onderwerpen
Alle stoffen in drinkwater
Overzicht van alle verontreinigingen en stoffen die in drinkwater kunnen voorkomen.
Keuzehulp bij hard water
Welk filter of systeem past het best bij uw regio en waterhardheidsniveau?
Ionenwisseling voor kalkverwijdering
Hoe een waterontharder via ionenwisseling calcium en magnesium vervangt door natrium.
Waterhardheid in uw gemeente
Controleer de waterhardheid per gemeente en regio in Nederland.
Welk waterfilter past bij jouw situatie?
Watertype, verbruik en wensen bepalen welk systeem het meest geschikt is. Onze vergelijking helpt je kiezen.
Bekijk filtersoorten vergelijking