Microbiologische risicos in drinkwater -- bacterien, virussen en protozoen

E. coli: indicator voor fecale besmetting

Escherichia coli (E. coli) is de belangrijkste indicatororganisme voor fecale besmetting van drinkwater. De norm in het Drinkwaterbesluit is 0 kolonievormende eenheden per 100 milliliter (0/100 ml) -- iedere aantoonbare aanwezigheid is een overschrijding.

In het Nederlandse leidingnet worden E. coli-overschrijdingen zelden gerapporteerd. Het risico is reeler bij particuliere waterputten, regenwatersystemen of bij aansluitingen die rechtstreeks contact maken met bodem of oppervlaktewater.

Legionella in warmwatersystemen

Legionella pneumophila groeit optimaal bij watertemperaturen tussen 20 en 45 graden Celsius en is de verwekker van de veteranenziekte (legionellose), een ernstige longontsteking. Besmetting verloopt via inhalatie van kleine waterdruppels (aerosolen), niet via drinken.

Het warmwatersysteem in woningen en gebouwen is het grootste risico. Preventie: houd warm water boven 60 graden Celsius (70 graden wordt aanbevolen voor leidingen), vermijd temperatuurlagen in de boiler en spoel zelden gebruikte leidingen periodiek door.

Cryptosporidium en Giardia: chloorresistente protozoen

Cryptosporidium en Giardia zijn parasitaire protozoen die via fecale besmetting (dieren, mensen) in oppervlaktewater terechtkomen. Hun oocysten zijn bijzonder resistent tegen chloor -- standaard chloordesinfectie is onvoldoende om deze organismen te inactiveren.

UV-straling is de aangewezen methode voor inactivering. Nederlandse drinkwaterbedrijven die oppervlaktewater verwerken, passen vrijwel altijd UV-behandeling toe. Voor huishoudens met een eigen bron of na een overstromingsgebeurtenis is een UV-systeem sterk aanbevolen.

Norovirus en andere virussen

Norovirus is een van de meest veelvoorkomende oorzaken van voedsel- en watergerelateerde gastro-enteritis. Net als andere enterale virussen kan het via fecaal verontreinigd water worden overgedragen. Chloor vermindert norovirus, maar bij hoge belasting of bij putten zonder desinfectie is extra behandeling nodig.

UV-sterilisatie op het juiste vermogen (minimaal 40 mJ/cm2) inactiveert virussen effectief. UF-membranen (ultrafiltratie, porieen 0,01-0,1 micron) kunnen virussen fysiek tegenhouden.

Wanneer is extra filtering nodig?

Voor regulier leidingwater is extra microbiologische filtering niet noodzakelijk. Extra filtering is wel zinvol bij:

• Gebruik van een eigen grondwaterput of regenwatertank
• Na overstroming waarbij het leidingnet mogelijk is besmet
• Tijdelijke waarschuwing van het drinkwaterbedrijf (kookadvies)
• Personen met een ernstig verzwakt immuunsysteem (chemotherapie, transplantatie)

UV-sterilisatie en ultrafiltratie als oplossingen

UV-sterilisatoren verstoren het DNA van micro-organismen en voorkomen reproductie. Ze zijn effectief tegen bacterien, virussen en protozoen -- inclusief chloorresistente Cryptosporidium. UV werkt niet voor chemische verontreinigingen.

Ultrafiltratiesystemen (UF) gebruiken holle vezelmembranen met een poriegrootte van 0,01 tot 0,1 micron. Ze verwijderen bacterien, protozoen en grote virusdeeltjes fysiek. Combinatie van UV en UF biedt de meest robuuste microbiologische bescherming voor huishoudelijk gebruik.

Welk filter filtert dit?

• UV vernietigt bacterien en virussen
• UF: fysieke barriere voor bacterien