Home › Stoffen in drinkwater› Nitraat en nitriet
Nitraat en nitriet in drinkwater -- norm, risicos en filteren
Kort antwoord
De EU-norm voor nitraat in drinkwater is 50 mg/L; voor babies en zwangere vrouwen wordt 25 mg/L aangehouden. Nitriet mag maximaal 0,5 mg/L bedragen. In landbouwgebieden zijn de concentraties soms hoger. Osmose verwijdert 85-95% van nitraat. Belangrijk: actief koolfilters werken NIET tegen nitraat -- een veelgemaakte vergissing.
Normen voor nitraat en nitriet
Nitraat (NO3-) en nitriet (NO2-) zijn stikstofverbindingen die van nature voorkomen in de bodem, maar sterk worden verhoogd door gebruik van kunstmest en dierlijke mest in de landbouw. De EU stelt de volgende parameternormen voor drinkwater:
| Stof | EU-norm (algemeen) | Advies babies/zwangeren |
|---|---|---|
| Nitraat | 50 mg/L | 25 mg/L |
| Nitriet (behandeld water) | 0,5 mg/L | 0,5 mg/L |
| Nitriet (ongezuiverd water) | 0,1 mg/L | 0,1 mg/L |
Gezondheidsrisicos: babies en methemoglobinemie
In het lichaam wordt nitraat omgezet in nitriet. Bij zuigelingen (jonger dan 6 maanden) kan nitriet het hemoglobine in het bloed omzetten in methemoglobine, dat geen zuurstof kan vervoeren. Dit veroorzaakt methemoglobinemie (ook wel "blue baby syndrome" genoemd), een potentieel levensgevaarlijke aandoening.
Bij volwassenen kan nitriet reageren met aminozuren tot nitrosaminen, stoffen die in hoge concentraties carcinogeen zijn. Bij normale drinkwaterconcentraties is dit risico voor gezonde volwassenen minimaal.
Advies voor ouders
Gebruik voor het aanmaken van babyvoeding water met minder dan 25 mg/L nitraat als u in een landbouwgebied woont of putwater gebruikt. Controleer de kwaliteitsrapportage van uw drinkwaterbedrijf of laat putwater testen.
Landbouwgebieden: verhoogd risico
In intensieve landbouwgebieden, met name in Brabant, Gelderland en Limburg, zijn nitraatconcentraties in grondwater soms hoger dan de drinkwaternorm. Drinkwaterbedrijven die grondwater winnen in deze gebieden, moeten extra zuiveren om aan de norm te voldoen.
Particuliere grondwaterputten in landbouwgebieden hebben geen wettelijke zuiveringsplicht en zijn daardoor risicovoller. Regelmatig testen -- minimaal eenmaal per jaar -- is sterk aanbevolen.
Osmose werkt -- actief kool niet
Omgekeerde osmose verwijdert 85-95% van nitraat uit drinkwater. Het semipermeabele membraan houdt nitraationen (geladen deeltjes) effectief tegen. Dit maakt RO de enige consumentenfiltertechniek die nitraat betrouwbaar verwijdert.
Veelgemaakte fout: actief kool werkt NIET voor nitraat
Actief koolfilters (inclusief filterkannen zoals Brita) zijn effectief voor chloor, geur en smaak, maar verwijderen geen nitraat. Nitraat is een klein anion dat niet aan het koolstofoppervlak adsorbeert. Wie nitraat wil verwijderen, heeft een osmosefilter nodig.
Ionenwisselaars (speciaal geconfigureerd als anionenwisselaar) kunnen ook nitraat verwijderen, maar zijn complexer in onderhoud en worden minder gebruikt in huishoudelijke toepassingen.
Gerelateerde pagina's
Nitraat in leidingwater
Regionale concentraties, hotspots in landbouwgebieden en waterbedrijfsrapportages.
Waterfilter voor baby en gezin
Welk filter is veilig voor babyvoeding? Advies per situatie.
Hoe werkt omgekeerde osmose?
Werking, membraan, afvalwater en certificering van RO-systemen uitgelegd.
Drinkwaternormen Nederland
Alle parameterwaarden uit het Drinkwaterbesluit op een rij.
Gerelateerde onderwerpen
Alle stoffen in drinkwater
Overzicht van alle verontreinigingen en stoffen die in drinkwater kunnen voorkomen.
Nitraat in putwater aanpak
Specifieke risicos en oplossingen voor nitraat in eigen grondwaterputten.
Osmose verwijdert nitraat
Hoe omgekeerde osmose 85-95% van nitraat uit drinkwater filtert.
Drinkwaternormen voor nitraat
Alle parameternormen uit het Drinkwaterbesluit inclusief nitraat en nitriet.
Welk waterfilter past bij jouw situatie?
Watertype, verbruik en wensen bepalen welk systeem het meest geschikt is. Onze vergelijking helpt je kiezen.
Bekijk filtersoorten vergelijking