Een waterontharder is geen geluidloos apparaat. Vooral tijdens de regeneratie, het moment waarop het hars wordt schoongespoeld met pekel, hoor je allerlei geluiden uit de meterkast komen. Voor veel mensen is dit verwarrend: is dat gestommel en geklik normaal, of is er iets kapot? In dit artikel leggen we uit welke geluiden bij een gezonde waterontharder horen, welke geluiden juist op een storing wijzen, wat de oorzaken zijn en hoe je het lawaai kunt verminderen.
Welke geluiden van een waterontharder zijn normaal?
Een waterontharder werkt met mechanische kleppen, stromend water en een zoutoplossing. Daardoor maakt het apparaat van nature geluid, zeker op vaste momenten van de dag of nacht. De volgende geluiden zijn volkomen normaal en geen reden tot zorg.
Tijdens de regeneratie van een waterontharder hoor je vaak stromend water. Het apparaat spoelt dan het harsbed door met water en pekel om de opgevangen calcium en magnesium af te voeren naar het riool. Dit klinkt als een zachte, langdurige waterstroom en kan tien tot vijftien minuten aanhouden.
Daarnaast hoor je een klikkend of zoemend geluid van de motor die de regelklep verdraait. De besturingskop schakelt tussen verschillende standen, en elke standwisseling gaat gepaard met een korte klik of een lichte motorzoem. Een ander typisch geluid is het zuigende of borrelende geluid van de injector die pekel uit de zoutbak trekt. Dat klinkt soms als slurpen of een lichte sis. Tot slot kun je het terugspoelen horen, een wat krachtigere waterstroom waarbij vuil uit het harsbed wordt losgewoeld.
Deze geluiden komen op een vast, ingesteld tijdstip en duren samen meestal tussen de twintig en zestig minuten. Zolang het apparaat daarna weer stil is en het water zacht blijft, is er niets aan de hand.
Waarom maakt mijn waterontharder veel lawaai?
Wordt het geluid harder, langer of vreemder dan je gewend bent, dan is er waarschijnlijk wel iets aan de hand. Abnormale geluiden zijn een belangrijk signaal dat er onderhoud of reparatie nodig is.
Een veelvoorkomend probleem is waterslag: een harde bonk of klap in de leidingen op het moment dat een klep plotseling sluit. Dit ontstaat doordat snel stromend water abrupt tot stilstand komt en een drukgolf veroorzaakt. Een aanhoudend fluitend of piepend geluid wijst meestal op water dat door een te nauwe of deels verstopte opening wordt geperst, bijvoorbeeld een vervuilde injector of een dichtslibbende klep.
De belangrijkste oorzaken van overmatig lawaai zijn:
- Luchthappen. Lucht in het systeem, vaak na het bijvullen van zout of na onderhoud, geeft borrelende, klokkende of ploppende geluiden. De lucht moet eerst uit de leidingen verdwijnen.
- Te hoge waterdruk. Een waterdruk boven ongeveer 5 bar zorgt voor harde stromingsgeluiden, trillingen en waterslag. De kleppen krijgen het dan zwaar te verduren.
- Versleten onderdelen. Een versleten klep, afdichting of zuiger kan rammelen, lekken of fluiten. Naarmate het apparaat ouder wordt, neemt dit toe.
- Regeneratie midden in de nacht. De regeneratie zelf is niet luider dan overdag, maar omdat het in een stil huis gebeurt, valt het veel meer op en lijkt het lawaai erger dan het is.
Een goede manier om de bron te bepalen is luisteren op welk moment het geluid optreedt. Treedt het alleen op tijdens de regeneratie, dan zit het probleem vaak in de klep of injector. Hoor je ook gebonk bij normaal kraangebruik, dan ligt de oorzaak eerder bij de waterdruk of de leidingen. Een breder overzicht van klachten vind je in ons artikel over waterontharder storingen.
Hoe verminder je het geluid van een waterontharder?
Gelukkig is lawaai van een waterontharder in de meeste gevallen goed aan te pakken. Begin bij de eenvoudigste oplossingen en werk toe naar de meer technische.
De makkelijkste ingreep is het verzetten van de regeneratietijd. Standaard staat die vaak rond twee uur 's nachts ingesteld, juist het stilste moment van de dag. Verzet je de regeneratie naar een tijdstip waarop je toch wakker en actief bent, dan valt het geluid veel minder op. Dit kost niets en lost het ervaren lawaai vaak al grotendeels op.
Is de waterdruk te hoog, dan helpt het plaatsen van een drukregelaar in de hoofdwaterleiding. Door de druk terug te brengen naar 3 tot 4 bar verdwijnen waterslag en harde stromingsgeluiden meestal. Tegen trillingen die zich via de vloer of muur voortplanten, helpen trillingsdempers of rubberen matjes onder het apparaat. Zorg er bovendien voor dat het apparaat waterpas en stevig op een vlakke ondergrond staat, want een wiebelend toestel versterkt geluid.
Voor waterslag bestaan ook speciale waterslagdempers die je in de leiding monteert; deze vangen de drukgolf op. Hoor je borrelende geluiden door lucht, laat het apparaat dan een of twee regeneratiecycli draaien zodat de lucht vanzelf wordt afgevoerd. Blijft het geluid aanhouden, of hoor je fluiten, gepiep of metaal-op-metaal contact, schakel dan een monteur in. Versleten kleppen, afdichtingen en zuigers horen door een vakman vervangen te worden, zodat je niet het risico loopt op lekkage of verdere schade.
Wil je het kalkprobleem helemaal anders aanpakken of zoek je gefilterd drinkwater zonder centrale installatie? Overweeg dan om een osmosefilter kopen als rustige aanvulling op of alternatief voor je waterontharder.
Wanneer moet je een monteur bellen?
Een enkel hard geluid hoeft geen alarmbel te zijn, maar bij aanhoudende klachten is professionele hulp verstandig. Bel een monteur als het lawaai blijft toenemen, als je naast het geluid ook lekkage of vochtplekken ziet, als het water niet langer goed zacht is, of als de regeneratie hoorbaar vastloopt of veel langer duurt dan normaal. Een tijdige reparatie voorkomt grotere schade en houdt je waterontharder jarenlang stil en betrouwbaar.