Een waterontharder die lekt is vervelend en kan op termijn waterschade veroorzaken. Toch is een lekkage in veel gevallen goed te lokaliseren en vaak ook zelf te verhelpen. In dit artikel lees je welke onderdelen het vaakst lekken, welke directe acties je moet nemen om erger te voorkomen, wat je zelf kunt oplossen en wanneer je beter een monteur belt. We sluiten af met praktische preventietips zodat je een volgende lekkage voor bent.
Waarom lekt mijn waterontharder?
Een waterontharder bestaat uit meerdere onderdelen die onder druk staan, en op elk van die punten kan in de loop der jaren een lekkage ontstaan. De meest voorkomende oorzaken zijn:
Aansluitingen en koppelingen. De wartels, knelkoppelingen en slangaansluitingen tussen de leiding en het apparaat zijn een klassiek lekpunt. Door trillingen, temperatuurwisselingen of een slordige montage kan een koppeling na verloop van tijd iets losser gaan zitten. Vaak zie je dan een dun straaltje of een natte plek precies bij de aansluiting.
Versleten O-ringen en afdichtingen. In de regelkop, de bypass en de aansluitingen zitten rubberen O-ringen. Rubber verhardt en krimpt na enkele jaren, waardoor het niet meer goed afdicht. Een lekkage die langzaam ontstaat en steeds erger wordt, wijst meestal op een versleten afdichting.
De pekelbak die overloopt. Loopt er water over de rand van de zoutbak, dan is er meestal te veel water in de bak terechtgekomen. Dat komt vaak door een verstopte injector of venturi, een vastzittende vlotter of een vlotterklep die niet sluit. Ook een geblokkeerde afvoer kan ervoor zorgen dat het spoelwater niet weg kan en de bak overloopt.
Scheurtjes in het vat of de bak. Kunststof onderdelen kunnen door veroudering, vorst of een harde stoot haarscheurtjes krijgen. Lekt het water uit het harsvat of onder uit de pekelbak zelf, dan is dit een serieuzere oorzaak die meestal vervanging van het onderdeel vraagt.
Een versleten of vervuilde klep. De regelklep stuurt de waterstroom tijdens regeneratie. Slijtage of een vuildeeltje op de afdichting kan ervoor zorgen dat de klep blijft lekken, ook als het apparaat in rust staat. Dit uit zich soms in water dat continu naar de afvoer loopt.
Hoe verhelp je een lekkage bij de waterontharder?
Voordat je gaat zoeken naar de oorzaak, neem je eerst twee directe acties om schade te beperken.
- Zet de bypass dicht. Vrijwel elke waterontharder heeft een bypass-ventiel. Door dit te sluiten gaat het water rechtstreeks naar je huis en stroomt het niet meer door het apparaat. In veel gevallen stopt de lekkage hiermee al.
- Sluit het water af. Helpt de bypass niet of weet je niet zeker welke stand de juiste is, sluit dan de hoofdkraan of de stopkraan voor het apparaat. Zo voorkom je dat er meer water vrijkomt terwijl je de oorzaak opspoort.
Daarna lokaliseer je de bron. Droog alles goed af, leg eventueel keukenpapier rond de verdachte plekken en kijk waar het water als eerste weer verschijnt.
Lekt het bij een aansluiting? Draai de wartel of koppeling voorzichtig wat aan. Pas op dat je kunststof onderdelen niet overdraait, want dan scheurt de schroefdraad. Blijft het lekken, draai de koppeling dan los, controleer de O-ring of het pakkingbandje en vervang dit indien nodig.
Lekt het door een versleten O-ring? Sluit het water af, demonteer het betreffende onderdeel en vervang de O-ring door een nieuwe van het juiste formaat. Een beetje siliconenvet op de nieuwe ring maakt de afdichting beter en de montage soepeler.
Loopt de pekelbak over? Controleer en reinig de injector of venturi, want een verstopping hierdoor is de meest voorkomende oorzaak. Kijk daarna of de vlotter vrij kan bewegen en of de afvoerslang nergens geknikt of verstopt is. Stel zo nodig het zoutniveau en de waterhoeveelheid opnieuw in volgens de handleiding.
Veel van deze handelingen vallen samen met regulier onderhoud. In onze gids over waterontharder onderhoud lees je stap voor stap hoe je het apparaat schoonhoudt. Heb je naast de lekkage ook andere klachten, zoals hard water of foutmeldingen, raadpleeg dan waterontharder storingen oplossen voor een bredere diagnose.
Wanneer bel je een monteur?
Niet elke lekkage is een doe-het-zelfklus. Schakel een monteur in als:
- het water uit het harsvat of de bodem van het apparaat zelf komt, wat op een scheur of intern defect wijst;
- de regelklep blijft lekken nadat je hem hebt gereinigd, want vervanging vraagt specifieke onderdelen en kennis;
- je de bron na grondig zoeken niet kunt vinden;
- het apparaat nog onder garantie valt, in dat geval kan zelf sleutelen de garantie laten vervallen;
- je je niet zeker voelt bij het demonteren van onderdelen onder waterdruk.
Een vakman kan het juiste onderdeel bestellen, de installatie controleren op druk en de afdichtingen vakkundig vervangen. De kosten van een monteur wegen vaak op tegen het risico op waterschade bij een verkeerd uitgevoerde reparatie.
Hoe voorkom je een nieuwe lekkage?
Preventie begint bij regelmatig onderhoud. Controleer een paar keer per jaar alle aansluitingen op vocht, reinig de injector en de pekelbak en houd de afvoer vrij van verstoppingen. Vervang O-ringen preventief als ze hard of vervormd aanvoelen en gebruik schoon onthardingszout om vervuiling van de klep tegen te gaan. Laat het apparaat periodiek nakijken volgens het advies van de fabrikant.
Wil je voor je drinkwater niet afhankelijk zijn van de waterontharder, overweeg dan een apart systeem voor de keuken. Een osmosefilter levert zuiver water los van het onthardingsproces; je kunt eenvoudig een osmosefilter kopen als aanvulling op je bestaande installatie.
Met de juiste aandacht is een lekkende waterontharder meestal snel onder controle. Begin altijd met de bypass en de hoofdkraan, werk daarna gestructureerd van de meest voor de hand liggende oorzaak naar de minder waarschijnlijke, en aarzel niet om een specialist in te schakelen zodra het vat zelf of de klep in het spel is.