Kiwa 113 — Nederlands keurmerk voor drinkwaterinstallaties

Wat is Kiwa en wat is BRL-K 113?

Kiwa is een Nederlandse certificerings- en testorganisatie, opgericht in 1948. Het bedrijf certificeert producten en installaties op het gebied van drinkwater, gas, bouw en andere sectoren. Kiwa is geaccrediteerd door de Raad voor Accreditatie (RvA) en opereert internationaal, maar heeft een bijzonder sterke positie in de Nederlandse drinkwatersector.

BRL-K 113 is de Beoordelingsrichtlijn voor materialen, componenten en systemen die in aanraking komen met drinkwater voor menselijke consumptie. De richtlijn specificeert welke testen worden uitgevoerd, hoe monsters worden genomen en welke grenswaarden van toepassing zijn voor de migratie van stoffen vanuit het materiaal naar het water.

De Kiwa-certificering voor waterfilters valt onder dit kader: het gaat specifiek om de onderdelen van een filtersysteem die permanent contact hebben met drinkwater, zoals filterbehuizingen van kunststof, verbindingsslangen, O-ringen en fittingen.

Wat test Kiwa 113 precies?

De tests onder BRL-K 113 zijn uitsluitend gericht op materiaalveiligheid. Ze meten:

• Migratie van zware metalen: Lood, cadmium, chroom en nikkel mogen niet in meetbare hoeveelheden uitlogen vanuit fittingen of behuizingen.
• Uitloging van organische stoffen: Weekmakers, oplosmiddelen en additieven uit plastics mogen de drinkwaterkwaliteit niet beinvloeden.
• Microbiologische groei: Materialen mogen geen microbiologische groei bevorderen die tot verontreiniging van het water kan leiden.
• Smaak en geur: Materialen mogen de smaak of geur van het water niet negatief beinvloeden.

Wat Kiwa 113 expliciet niet test: de filterprestaties van het systeem. Een filter met Kiwa 113 heeft bewezen dat het geen schadelijke stoffen afgeeft, maar heeft niet aangetoond dat het daadwerkelijk contaminanten uit het water verwijdert. Daarvoor zijn NSF-certificeringen vereist.

Kiwa 113 en het Drinkwaterbesluit

Het Nederlandse Drinkwaterbesluit verplicht dat materialen en chemicalien die worden gebruikt in drinkwaterinstallaties moeten zijn goedgekeurd. In de praktijk werkt Kiwa 113 als de meest erkende route om aan deze verplichting te voldoen. Waterbedrijven en installateurs hanteren Kiwa-gecertificeerde producten als standaard bij renovaties en nieuwbouw.

Voor consumenten die een waterfilter of osmosesysteem installeren geldt geen formele verplichting om Kiwa 113-gecertificeerde onderdelen te gebruiken. De installatie na de watermeter valt onder de verantwoordelijkheid van de eigenaar. Toch is het aan te raden: niet-gecertificeerde slangen en fittingen van lage kwaliteit kunnen weekmakers of restanten van fabricageprocessen afgeven.

Welke fabrikanten hebben Kiwa 113?

Kiwa publiceert een productregister op zijn website (kiwa.com) waar alle gecertificeerde producten staan vermeld. Voor waterfilters zijn veelal de volgende categorieen te vinden:

• Filterbehuizingen van fabrikanten als Pentek, Aquafilter en Watts
• Aansluitslangen en fittingen van Hep2O, John Guest en Pipelife
• Osmosesystemen van Eurowater en bepaalde modellen van Bluefilters

Controleer bij aanschaf van een filtersysteem of de fabrikant een Kiwa-certificaatnummer kan overleggen of direct verwijst naar een vermelding in het Kiwa-productregister. Een logo alleen is onvoldoende.

NVWA handhaving

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op producten die in contact komen met drinkwater en voedsel. Voor consumentenproducten als waterfilters kan de NVWA optreden als niet-gecertificeerde of onjuist geclaimde producten op de markt worden aangeboden.

In de praktijk is handhaving specifiek voor waterfilters zeldzaam en gericht op ernstige gevallen. De markt voor goedkope, niet-gecertificeerde filtersystemen via online platforms is groot. Consumenten zijn voor een aanzienlijk deel zelf verantwoordelijk voor het controleren van certificeringen.

Kiwa 113 versus NSF: complementaire normen

Een goed osmosesysteem heeft idealiter zowel NSF als Kiwa-certificeringen:

• Kiwa 113: De onderdelen geven geen schadelijke stoffen af aan het drinkwater
• NSF/ANSI 58: Het systeem verwijdert effectief contaminanten
• ACS: Franse equivalent van Kiwa, breed erkend in continentaal Europa

Voor de Nederlandse markt is Kiwa 113 de meest relevante materiaalveiligheidsstandaard. Als u een filter koopt dat uitsluitend ACS of Kiwa vermeldt maar geen NSF, zijn de filterprestaties niet onafhankelijk aangetoond.