PFAS in uw water testen: zo weet u wat erin zit
Kort antwoord
Betrouwbare PFAS-meting vereist laboratoriumanalyse (LC-MS/MS methode, €80-250). Thuisstrips zijn onvoldoende nauwkeurig voor de EU-norm van 0,10 µg/L. Leidingwater van drinkwaterbedrijven wordt al jaarlijks gecontroleerd — eigen tests zijn vooral zinvol bij putwater of na een bekende verontreiniging.
Welk waterfilter past bij jouw situatie?
Watertype, verbruik en wensen bepalen welk systeem het meest geschikt is. Onze vergelijking helpt je kiezen.
Bekijk filtersoorten vergelijkingVergelijking testmethoden voor PFAS in drinkwater
| Methode | Nauwkeurigheid | Kosten | Levertijd | Betrouwbaar |
|---|---|---|---|---|
| Thuistest (striptest) | Laag (<0,5 µg/L detectie) | €15-40 | 10-30 minuten | ✗ |
| Laboratorium (basis) | Hoog (20 PFAS, ng/L) | €80-150 | 3-5 werkdagen | ✓ |
| Laboratorium (uitgebreid) | Zeer hoog (40+ PFAS) | €150-250 | 5-10 werkdagen | ✓ |
| Drinkwaterbedrijf | Zeer hoog (officieel) | Gratis (via jaarverslag) | Jaarlijks gepubliceerd | ✓ |
Stap voor stap: hoe test u uw water op PFAS?
Controleer eerst het jaarverslag van uw drinkwaterbedrijf
Als u leidingwater gebruikt, publiceer uw drinkwaterbedrijf jaarlijks de PFAS-waarden. Zoek "drinkwaterkwaliteit [naam bedrijf]" online of kijk op de website van Vitens, Evides, Waternet, PWN, Dunea of uw lokale bedrijf. Als de waarden ruim onder 0,05 µg/L liggen is verdere actie meestal niet nodig.
Bestel een gecertificeerd watermonsterpakket
Kies een laboratorium met NEN-EN-ISO/IEC 17025-accreditatie voor PFAS-analyse in water. Het laboratorium stuurt u een speciaal PFAS-vrij monsterflesje toe. Gebruik nooit uw eigen fles — reguliere plastic flessen bevatten zelf PFAS die het resultaat beinvloeden.
Neem het watermonster correct af
Laat de kraan 2 minuten vollopen zodat stilstaand water in leidingen wegspoelt. Vul het monsterflesje tot de rand en sluit direct af. Bewaar het monster bij 2-8°C. Verstuur hetzelfde dag via de bijgesloten retourverpakking.
Interpreteer de resultaten
Het rapport vermeldt de waarden in ng/L of µg/L. De EU-grenswaarde is 0,10 µg/L (= 100 ng/L) voor de som van 20 prioritaire PFAS. Waarden boven deze grens betekenen dat uw water niet voldoet aan de drinkwaternorm. Bij putwater is ook een waarde boven 0,05 µg/L reden tot actie.
Actie bij overschrijding
Gebruik het water tijdelijk niet als drinkwater. Installeer een osmosefilter (NSF/ANSI 58) of schakel over op gebotteld water. Meld de waarde bij uw gemeente. Eigenaren van putten kunnen aanspraak maken op gemeentelijke ondersteuning.
Wanneer is een eigen PFAS-watertest noodzakelijk?
U gebruikt putwater
HoogParticuliere putten worden niet gecontroleerd door drinkwaterbedrijven. Met name ondiepe putten (<30 m) in de buurt van industrieterreinen, vliegbases of intensieve landbouw lopen risico.
U woont in een PFAS-hotspot
HoogOmgeving Dordrecht, Schiphol-zone, nabij militaire vliegbases (Volkel, Eindhoven, De Peel). Zelfs als uw drinkwaterbedrijf voldoet, kan het grondwater en putwater verhoogd zijn.
U wilt een geinstalleerd filter valideren
AanbevolenNa installatie van een osmosefilter kunt u met een laboratoriumtest bevestigen dat het membraan functioneert. Meet het gefilterde water en vergelijk met onbehandeld water.
U heeft bodemverontreiniging gehad
SituationeelLekkages van blusschuim op bedrijventerreinen of bij incidenten kunnen de lokale waterwinning beïnvloeden. Na een incident is testen een logische stap.
Filter installeren zonder te wachten op testresultaten?
Als u in een risicogebied woont, hoeft u niet te wachten op laboratoriumresultaten om actie te ondernemen. Een osmosefilter (NSF/ANSI 58-gecertificeerd) verwijdert PFAS ongeacht de beginconcentratie. Voor maximale gemoedsrust kunt u de test gebruiken om de filterprestatie te bevestigen: neem een watermonster vóór en ná het filter.
Advies voor PFAS-risicogebieden:
- Installeer direct een gecertificeerd osmosefilter
- Laat uw water testen voor en na installatie
- Documenteer de resultaten voor gemeentelijke procedures
- Vervang voorfilters halfjaarlijks, membraan om de 2 jaar
Stap 1: controleer de RIVM-kaart en het jaarverslag van uw drinkwaterbedrijf
Voordat u een eigen laboratoriumtest bestelt, zijn er twee gratis bronnen die al veel informatie geven:
RIVM Wateratlas
Het RIVM publiceert interactieve kaarten met PFAS-metingen in grondwater, oppervlaktewater en drinkwater per regio. Zoek op uw postcode of gemeente om te zien of u in een risicogebied woont. De kaart is gratis toegankelijk via de RIVM-website.
Jaarverslag drinkwaterbedrijf
Elk drinkwaterbedrijf (Vitens, Evides, Waternet, PWN, Dunea, Brabant Water, WMD, etc.) is wettelijk verplicht jaarlijks de drinkwaterkwaliteit te publiceren inclusief PFAS-waarden. Download het jaarverslag via de website van uw drinkwaterbedrijf of vraag het op per e-mail. Zoek naar de tabel “PFAS” of “Perfluorverbindingen”.
Woont u nabij Chemours/Dordrecht, de Schiphol-zone of een militaire vliegbasis? Dan is ook controle van de lokale gemeente-informatie aan te raden. Gemeenten als Dordrecht, Papendrecht en Sliedrecht publiceren specifieke adviezen voor inwoners.
Gecertificeerde laboratoria in Nederland voor PFAS-analyse
Voor een professionele PFAS-watertest hebt u een NEN-EN-ISO/IEC 17025-geaccrediteerd laboratorium nodig. De volgende laboratoria bieden PFAS-wateranalyse aan voor particulieren:
| Laboratorium | Specialisatie | Typische kosten | Levertijd |
|---|---|---|---|
| SGS Netherlands | PFAS sum-20 + uitgebreid | EUR 120-250 | 5-7 werkdagen |
| Eurofins Milieu | PFAS sum-20, breed PFAS-panel | EUR 100-220 | 5-10 werkdagen |
| Kiwa Technology | PFAS drinkwater (officieel) | EUR 150-250 | 7-10 werkdagen |
| Analytisch Laboratorium Utrecht (ALU) | PFAS particulieren, putwater | EUR 80-180 | 3-5 werkdagen |
Indicatieve prijzen en levertijden. Bijgewerkt mei 2026. Vraag altijd een offerte op bij het laboratorium voor uw specifieke situatie.
Veelgestelde vragen over PFAS testen
Kan ik thuis zelf PFAS in water meten?
Eenvoudige indicatieve PFAS-thuistesten (striptest) bestaan, maar zijn onbetrouwbaar voor de lage concentraties die de EU-norm stelt (0,10 µg/L). Voor betrouwbare resultaten is laboratoriumanalyse via LC-MS/MS methode noodzakelijk. Thuistests zijn hooguit geschikt als grove indicatie bij sterk verhoogde waarden.
Hoeveel kost een professionele PFAS watertest?
Een gecertificeerd PFAS-wateronderzoek kost €80-250 afhankelijk van het aantal gemeten verbindingen. Basispakketten meten de 20 EU-prioritaire PFAS; uitgebreide analyses omvatten tot 40+ verbindingen. Stuur een watermonster naar een geaccrediteerd laboratorium (NEN-EN-ISO/IEC 17025).
Hoe neem ik een watermonster voor PFAS-analyse?
Gebruik uitsluitend het monsterflesje van het laboratorium (speciale PFAS-vrije containers). Spoel de kraan 2 minuten door voor het vullen. Bewaar het monster koel (2-8°C) en verstuur het dezelfde dag. Vermijd contact met plastic anders dan het monsterflesje — gewone flessen kunnen PFAS afgeven.
Controleren drinkwaterbedrijven al op PFAS?
Ja, Nederlandse drinkwaterbedrijven meten PFAS verplicht en publiceren de resultaten in het jaarlijkse kwaliteitsverslag. Sinds 2026 toetsen zij aan de EU-norm (0,10 µg/L sum-20 PFAS). U kunt dit rapport opvragen bij uw waterleidingbedrijf of downloaden van hun website.
Wanneer is een eigen PFAS-test zinvol?
Eigen testen zijn zinvol als u (1) putwater of bronwater gebruikt, dat niet gemonitord wordt door drinkwaterbedrijven; (2) woont in een erkende PFAS-hotspot; (3) een bestaand filter wilt valideren na installatie; of (4) recentelijk waterlekkage of bodemverontreiniging hebt gehad.
Wat doe ik als mijn water te veel PFAS bevat?
Gebruik het water tijdelijk niet als drinkwater. Installeer direct een osmosefilter (NSF/ANSI 58-gecertificeerd) of gebruik gebotteld water. Meld de waarde aan uw gemeente en drinkwaterbedrijf. Eigenaren van particuliere putten in PFAS-hotspots hebben recht op advies van de gemeente.
Zijn er gratis PFAS-tests beschikbaar in Nederland?
Gemeenten in PFAS-hotspot-gebieden bieden soms gratis of gesubsidieerde putwatertests aan. Check de website van uw gemeente of bel de milieudienst. RIVM en provincies organiseren ook periodieke monitoringscampagnes waarbij bewoners kunnen deelnemen.
Wat is het verschil tussen sum-PFAS en individuele PFAS-meting?
De EU-norm werkt met de som van 20 specifieke PFAS-verbindingen (sum-20). Een basislaboratoriumtest meet precies die 20 verbindingen. Een uitgebreide test meet ook andere PFAS die niet in de EU-som zitten maar toch aanwezig kunnen zijn, zoals nieuwere GenX-varianten. Voor de meeste huishoudens is een sum-20 test voldoende. Woont u nabij een actieve chemische fabriek, dan is een breder PFAS-panel (40+) aan te raden.
Gerelateerde pagina's
PFAS waterfilter gids
Welke filters werken werkelijk?
EU-normen 2026
Grenswaarden en wetswijzigingen
PFAS-gebieden Nederland
Hotspots en risicokaart
PFAS waterfilter kopen
Beste modellen 2026 vergeleken
Omgekeerde osmose gids
De goudstandaard voor PFAS-filtratie
PFAS in drinkwater
Risico's, normen en achtergrond
Gerelateerde onderwerpen
Welk waterfilter past bij jouw situatie?
Watertype, verbruik en wensen bepalen welk systeem het meest geschikt is. Onze vergelijking helpt je kiezen.
Bekijk filtersoorten vergelijking